Pages Navigation Menu

Spotkania

Julian Jozue Gorfinkel

Posted by on Kwi 12, 2017 in spotkania | 0 comments

Julian Jozue Gorfinkel

Historia Juliana Gorfinkla, lekarza żydowskiego pochodzenia, dobrze znanego w Grodzisku, zakończyła się tuż po wojnie. Doktor, będący oficerem Wojska Polskiego, po latach tułaczki powrócił do swojego miasta i zapukał do drzwi domu przy ul. Sienkiewicza 2, w którym mieszkał dawniej z rodziną. Nowi lokatorzy nie wpuścili go do środka, a przedstawiciele lokalnych władz dali do zrozumienia, żeby wyniósł się z miasta i więcej się tu nie pokazywał. Doktor wyjechał i ślad po nim zaginął. Do czasu, gdy Agnieszka Szurek postanowiła wyjaśnić, co stało się Gorfinklem później i dotarła do jego córki w Izraelu. Dopiero wówczas udało się połączyć wątki i przedstawić wyniki detektywistycznego śledztwa. Z jego wynikami mogli zapoznać się 21 kwietnia uczestnicy cyklu Tropem Tajemnic Miasta. Intrygującą narrację Agnieszki Szurek uzupełniły pytania słuchaczy i krótka dyskusja.  Jozue Julian Gorfinkel (ur. 1893-1984) ginekolog, położnik, lekarz Kasy Chorych w Grodzisku Maz. Po studiach medycznych w Grazu w latach 1919-1921 służył ochotniczo w Wojsku Polskim. W 1924 r. złożył egzamin dyplomowy z dziedziny wszechnauk lekarskich na UW. Pracował jako wolontariusz w stołecznym szpitalu na Czystem, praktykował w Narewce na Podlasiu, w końcu osiadł w Grodzisku Maz., gdzie otworzył „ogólną praktykę” i pracował w tutejszej Ubezpieczalni Społecznej przy ul. Kościuszki 17. Jako podchorąży sanitarny rezerwy został po wybuchu II wojny światowej powołany do wojska. W 1945 r. wrócił do Grodziska razem z Armią Czerwoną. W obliczu utraty bliskich wyjechał do Izraela. W gronie grodziskich lekarzy żydowskiego pochodzenia dr Gorfinkel nie był osamotniony, gabinety lekarskie prowadziły dentystki Anna Globus-Sochaczewer i Chawa Goldstaub-Rotman, dr Cukier i Wilner, a felczerem miejskim był Maurycy...

read more

Z fabrycznych okien

Posted by on Mar 13, 2017 in spotkania | 0 comments

Z fabrycznych okien

Co można było zobaczyć z okna bloków fabrycznych sąsiadujących z dawną „Octówką”? Zabudowania zakładu, tory kolejowe, mleczarnię, przejazd, za którym zaczynało się miasto, szosę Błońską, którą co dnia jechały po bruku chłopskie furmanki. Ten sam widok, który miał przed oczami Leonid Teliga, zapamiętała pani Eugenia Deminet, autorka wspomnień o Grodzisku. Dzięki niej 24 marca przenieślismy się do dawnego Grodziska i zawitaliśmy w Łąki, zamieszkane przez pracowników Zakładów Chemicznych, niemieckich osadników wyznania ewangelickiego, Żydów i Cyganów, dowiedzieliśmy się nieco o obyczajach rodzin robotniczych, a przede wszystkim zanurzyliśmy się w świat dziecięcych zabaw i fascynacji, związanych choćby z jazdą autem do odległego Chrzanowa i sanną na Górach...

read more

Cygan to Cygan

Posted by on Lut 20, 2017 in spotkania | 0 comments

Cygan to Cygan

Otwartość, umiejętność słuchania i empatii, ciekawość innych ludzi i kultur – te cechy, które stanowią ideę przewodnią Splotów, uosabia i realizuje w swojej twórczości Lidia Ostałowska, która przyjęła nasze zaproszenie i 25 lutego opowiadała o tym, co wynika z jej książki „Cygan to Cygan”. Spotkanie ze znakomitą pisarką, dziennikarką i reporterką poświęcone jej książce Cygan to Cygan – od czasu monografii J. Ficowskiego „Cyganie na polskich drogach” najlepszej pisarsko i najcenniejszej poznawczo książki na temat Cyganów i cygańskiego losu w Europie – obfitowało w cenne refleksje i celne uwagi, a także wywołało gorącą dyskusję i uruchomiło wspomnienia wśród starszych mieszkańców Grodziska. Lidia Ostałowska — absolwentka polonistyki na Uniwersytecie Warszawskim. Za komuny reporterka „Przyjaciółki” i „Itd”, a po przerwie w stanie wojennym dziennikarka „Gazety Wyborczej”. Autorka reportaży o tych, którym trudniej — o mniejszościach narodowych i etnicznych, o kobietach, o młodzieży z subkultur i o wykluczonych oraz współautorka wielu zbiorów reportaży. W 2000 roku ukazało się pierwsze wydanie książki Cygan to Cygan (drugie wydanie 2012), a w 2011 roku książka reportażowa Farby wodne (nominowana do Nagrody Literackiej Nike 2012 oraz do Nagrody Gwarancje Kultury 2012). Znakomite opowieści Lidii Ostałowskiej po kilkunastu latach od pierwszego wydania wciąż nie tracą na aktualności. Niestety. Mimo upływu lat, zaangażowania prywatnych organizacji i międzynarodowych agend sytuacja Romów wciąż pozostaje zła, nierzadko zmieniła się na gorsze. Żadne z postkomunistycznych państw nie wypracowało dobrego modelu współistnienia z mniejszością romską, która — na co dzień niewidoczna — przypomina o sobie niemal wyłącznie w nagłówkach alarmujących newsów: deportacje z Francji, budowa gett na Słowacji, zakaz żebrania w Polsce. Cygan to Cygan pokazuje złożoność środowiska romskiego, na którą nakładają się mentalność gadziów i tożsamość narodowa państw, w których żyją Limalo, Marika, Ziutek, Badzio, Romek i wielu innych, z paszportem polskim, bułgarskim, serbskim, węgierskim… Jakże niezwykły jest świat Cyganów, o którym tak przejmująco opowiada Lidia Ostałowska! Ileż tu przewija się losów najdziwniejszych, ileż zdumiewających historii. Te świetne, napisane z pasją i humanizmem reportaże odsłaniają zagadkową i fascynującą rzeczywistość, w którą książka Ostałowskiej wciąga od pierwszej strony. Ryszard...

read more

Kresy jako obszar wielu kultur

Posted by on Lut 13, 2017 in spotkania | 0 comments

Kresy jako obszar wielu kultur

Grażdy, molenny, stare zaścianki, niedźwiednicy, kwestarze, obrzęd dziadów – to dzisiaj już zapomniany świat wielu kresowych kultur. Zapisany na kartach wielkiej literatury przez takich twórców jak: Vincenz, Rodziewiczówna, Mickiewicz, Schultz, utrwalony pędzlem wybitnych malarzy: Chagalla, Jarockiego, Sichulskiego. Co pozostało z tego zaczarowanego kręgu opowieści? Czy na Kresy, po latach sowieckiej dominacji, powróciły dawne tradycje i zwyczaje? Co przetrwało z tego wielokulturowego barwnego świata, który przyciągał podróżników, wędrowców, fascynował mieszkańców? Na te i inne pytania odpowiadała 18 lutego Katarzyna Węglicka, znawczyni Kresów, autorka wielu książek poświęconych wielokulturowym krainom pogranicza, ze swadą i elokwencją oraz imponującą erudycją dzieląc się z zebranymi swoimi fascynacjami i odkryciami, a także przybliżając warunki, w których przyszło egzystować ludziom różnych wiar, języków, narodowości i obyczajów. Tematów było tak wiele, że zarówno zebrani, jak i bohaterka wieczoru ustalili, że spotkanie trzeba będzie...

read more